<article>Khi AI 'gọi' người đã khuất: Xu hướng công nghệ hay vấn đề đạo đức mới?Tóm tắt: Một ứng dụng do startup 2Wai giới thiệu gần đây cho phép tạo avatar tương tác mô phỏng ngoại hình, giọng nói và ký ức của người đã mất, gây tranh luận mạnh mẽ về lợi ích tinh thần, rủi ro đối với quá trình vượt qua nỗi buồn, quyền riêng tư và nguy cơ thương mại hóa ký ức. Bài viết làm rõ cách công nghệ này hoạt động, phản ứng xã hội và các cảnh báo đạo đức đang được nêu lên.Ngày 29/11/2025, một bài viết trên Dân trí đề cập đến sản phẩm mới của công ty khởi nghiệp 2Wai, công nghệ được mô tả là có thể tạo ra avatar tương tác của người đã khuất, khiến nhiều độc giả và chuyên gia liên tưởng tới những tập phim khoa học viễn tưởng như Black Mirror. citeturn1view0Khái niệm tái hiện người đã mất bằng công nghệ không còn là ý tưởng chỉ xuất hiện trong phim hay dành cho giới siêu giàu: trong những năm đầu của thập kỷ 2020, một số trường hợp tiêu biểu như món quà kỹ thuật số do Kanye West tặng Kim Kardashian — một mô phỏng ba chiều của người cha — đã cho thấy khả năng này, và giờ đây nó dần xuất hiện dưới dạng ứng dụng mà bất kỳ ai có điện thoại cũng có thể truy cập. citeturn1view0Trong video quảng cáo vừa công bố, 2Wai trình diễn một kịch bản gia đình: một người con gái đang mang thai trò chuyện với hình đại diện số của mẹ đã mất; sau đó đứa trẻ chào đời và được "bà" AI đọc truyện; hình ảnh được kéo dài đến khi người cháu lớn lên vẫn tiếp tục đối thoại với avatar. Video khép lại bằng câu quảng cáo gây tranh luận của công ty: "chỉ còn ba phút nữa là đến cõi vĩnh hằng", hình ảnh vừa gợi xúc động vừa khiến nhiều người rùng mình trước mức độ chân thực và tương tác. citeturn1view0Theo đồng sáng lập Calum Worthy, mục tiêu của 2Wai là xây dựng một dạng hồ sơ sống số của con người dựa trên dữ liệu kỹ thuật số, nghĩa là thông tin, giọng nói và ký ức có thể được tổ hợp để tạo ra một thực thể số tiếp tục tương tác với gia đình. Tuyên bố này đã làm nổi lên các câu hỏi về ý nghĩa, quyền riêng tư và hệ quả xã hội khi người đã khuất "tiếp tục" hiện diện dưới dạng số. citeturn1view0Ứng dụng của 2Wai hiện có mặt trên App Store và công ty cho biết phiên bản cho Android đang trong quá trình phát triển, điều này kéo theo lo ngại rằng công cụ như vậy sẽ nhanh chóng trở nên phổ biến nếu dễ tiếp cận trên điện thoại thông minh. citeturn1view0Phản ứng trên mạng xã hội diễn ra mạnh mẽ và đa chiều: một nhóm người xem trong công nghệ này là cách lưu giữ giọng nói và câu chuyện của người đã mất với độ tương tác cao hơn ảnh hay ghi âm truyền thống, có thể mang lại giá trị tinh thần; nhóm khác lo ngại đây là bước đi quá xa, mở đường cho việc thương mại hóa nỗi đau và xóa mờ ranh giới giữa thực và ảo. citeturn1view0Các nhà bình luận và chuyên gia đạo đức công nghệ đã nêu ra nhiều mối bận tâm: liệu việc cung cấp an ủi bằng bản sao số của người thân có khiến người sống lệ thuộc vào công nghệ thay vì trải qua quá trình thương tiếc và chấp nhận; vấn đề đồng ý của người đã khuất khi họ không thể hoặc chưa từng cho phép thông tin của mình được sử dụng theo cách này; và rủi ro về việc dữ liệu cá nhân bị khai thác, chỉnh sửa hoặc thương mại hóa. citeturn1view0Một điểm gây tranh luận đặc biệt là cảnh trong video cho thấy một đứa trẻ lớn lên cùng avatar của bà mình: nhiều ý kiến lo ngại công nghệ có thể can thiệp vào cơ chế hình thành ký ức và mối liên hệ cảm xúc tự nhiên, làm thay đổi cách thế hệ sau hiểu về người đã khuất. Những thay đổi này có thể có tác động lâu dài đối với quá trình xúc cảm và xã hội. citeturn1view0Dù có cả người ủng hộ và phản đối, sản phẩm của 2Wai thu hút sự chú ý lớn ngay khi xuất hiện: video quảng cáo của công ty đã đạt hơn 4,1 triệu lượt xem trên nền tảng X trong thời gian ngắn, một con số phản ánh mức độ quan tâm và tranh luận sôi nổi trong công chúng. citeturn1view0Những tranh luận về việc AI can dự vào ký ức và nỗi buồn cho thấy đây không chỉ là câu chuyện công nghệ mà còn là vấn đề văn hoá — đặt ra yêu cầu cần có khung pháp lý, quy tắc đạo đức và chuẩn mực xã hội rõ ràng cho việc lưu trữ, tái hiện và sử dụng dữ liệu liên quan đến con người đã mất. Các chuyên gia cho rằng rõ ràng phải có các quy định về quyền đồng ý, bảo vệ dữ liệu và giới hạn thương mại hóa để tránh lạm dụng. citeturn1view0Không thể phủ nhận công nghệ mô phỏng người đã khuất có thể đem lại an ủi và giá trị tinh thần cho một số gia đình; song cùng lúc, nó đặt ra những câu hỏi sâu rộng về bản sắc, quyền riêng tư và cách xã hội muốn đối diện với cái chết trong kỷ nguyên số. Việc cân bằng giữa tiện ích và rủi ro sẽ phụ thuộc nhiều vào cách cộng đồng, nhà lập pháp và doanh nghiệp định hình các quy tắc ứng xử và bảo vệ cho người dùng trong tương lai.</article><img src="https://api.softmaster.vn/asset/img/news_img/1764731141483_0.gs0myuoz5y7.jpeg" alt="" />

Khi AI 'gọi' người đã khuất: Xu hướng công nghệ hay vấn đề đạo đức mới?

Comments

Categories

Connect

Khi AI 'gọi' người đã khuất: Xu hướng công nghệ hay vấn đề đạo đức mới?

Comments

Tin tức liên quan