<article>Dự thảo Luật An ninh mạng 2025 siết chặt thu thập dữ liệu, đặt an ninh dữ liệu vào trung tâmTóm tắt: Dự thảo Luật An ninh mạng 2025 lần đầu tiên chính thức ghi nhận khái niệm "an ninh dữ liệu" như một thành tố quan trọng của an ninh quốc gia, đồng thời đề xuất các yêu cầu kỹ thuật và quản trị nhằm chấm dứt tình trạng thu thập dữ liệu một cách dễ dãi. Văn bản mới buộc nâng chuẩn bảo mật, yêu cầu chứng chỉ cho người đứng đầu tổ chức, siết chặt quy định với doanh nghiệp lưu trữ và xử lý dữ liệu, và đề cao vai trò của nền công nghiệp an ninh mạng trong việc bảo vệ hạ tầng số của quốc gia.Trong phát biểu tại tọa đàm "Luật An ninh mạng 2025: Bước tiến bảo vệ an ninh dữ liệu" tổ chức chiều 24/11, các chuyên gia và đại diện cơ quan chức năng đều cho rằng quy định hiện hành đã phục vụ giai đoạn ban đầu của quản lý an ninh mạng nhưng chưa đủ để đối mặt với tốc độ chuyển đổi số hiện nay. Dự thảo luật được đánh giá là một bước chuyển lớn khi chính thức đưa an ninh dữ liệu vào phạm vi bảo vệ pháp lý, coi dữ liệu là tài sản chiến lược của nền kinh tế số.Thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi, Phó Trưởng phòng An ninh thông tin mạng (Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Bộ Công an), nhấn mạnh dữ liệu giờ đây được xem như "máu" của nền kinh tế số và cần được bảo vệ ở mức tương xứng. Theo ông, dự thảo luật đặt ưu tiên bảo vệ an ninh mạng trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, kinh tế - xã hội, khoa học - công nghệ và đối ngoại; đồng thời hướng tới xây dựng không gian mạng an toàn, không gây phương hại tới an ninh quốc gia và trật tự xã hội.Dự thảo cũng liệt kê các định hướng ưu tiên: phát triển lực lượng chuyên trách và nhân lực chất lượng cao; tăng cường nghiên cứu, phát triển công nghệ an ninh mạng; khuyến khích tổ chức, cá nhân phối hợp với cơ quan chức năng trong xử lý nguy cơ; ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng trong nước; và mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này.Các ý kiến tại tọa đàm cho rằng sự cấp thiết của luật hóa an ninh dữ liệu bắt nguồn từ thực tế mối đe dọa gia tăng. Thượng tá Thi dẫn số liệu cho biết riêng năm 2024, Việt Nam ghi nhận hơn 600.000 cuộc tấn công mạng, trong đó hàng chục ngàn cuộc nhắm vào hệ thống của cơ quan nhà nước. Ông cũng nêu vấn đề tấn công bằng mã độc tống tiền (ransomware) khiến nhiều doanh nghiệp phải trả hàng triệu USD tiền chuộc, và nêu ví dụ các vụ mua bán dữ liệu cá nhân quy mô lớn, trong đó có vụ án liên quan đến việc mua bán tới 6 triệu dữ liệu cá nhân được triệt phá vào tháng 2.Vũ Ngọc Sơn, Trưởng Ban Nghiên cứu, Tư vấn, Phát triển công nghệ và Hợp tác quốc tế (Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia), đánh giá việc đưa khái niệm an ninh dữ liệu vào dự thảo là thành tựu quan trọng, vì nó chuyển dữ liệu từ vai trò phụ trợ sang vị trí trung tâm trong chính sách bảo đảm an ninh. Ông dự báo dự luật sẽ tạo ra một cuộc sàng lọc trên thị trường: phân biệt rõ các đơn vị "làm thật" và đơn vị "đối phó" trong quản trị dữ liệu.Theo ông Sơn, trước đây nhiều tổ chức thu thập và lưu trữ dữ liệu mà không chịu đầu tư tương xứng cho bảo mật. Dự thảo hướng tới việc ngăn chặn thực trạng này bằng cách không cho phép các đơn vị không đáp ứng yêu cầu hạ tầng và giải pháp an ninh mạng tiếp tục thu thập hoặc lưu trữ dữ liệu. Ông ví von rằng dữ liệu giống như tiền: người dân chỉ trao dữ liệu cho những nơi có khả năng bảo vệ tương tự như gửi tiền vào ngân hàng đạt chuẩn bảo mật.Ông Sơn còn nhận định rằng quy định mới sẽ thúc đẩy sự hình thành ngành công nghiệp dữ liệu song hành cùng ngành an ninh mạng. Những doanh nghiệp không đủ năng lực tự bảo vệ dữ liệu sẽ phải mua dịch vụ bảo mật, kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc sử dụng các sàn giao dịch dữ liệu uy tín thay vì tự thu thập, qua đó giảm rủi ro rò rỉ và tối ưu hóa nguồn lực xã hội.Thực tế vận hành và áp lực đối với tổ chứcĐại diện VietinBank cho biết mô hình giao dịch số đang chiếm ưu thế: hiện nay 99% giao dịch của ngân hàng được thực hiện qua kênh số. Để thích ứng, nhà băng này đã triển khai mô hình bảo mật đa lớp với bốn cấp độ xác thực: tên đăng nhập/mật khẩu và mã OTP ở hai lớp đầu; lớp ba là sinh trắc học (khuôn mặt); lớp bốn là xác thực bằng thẻ Căn cước công dân gắn chip qua NFC.Ông Trần Công Quỳnh Lân, Phó Tổng giám đốc VietinBank, nêu ví dụ: với giao dịch chuyển tiền trên mức 1 tỷ đồng, hệ thống bắt buộc quét thẻ Căn cước công dân gắn chip để đối chiếu, thay vì chỉ dựa vào nhận diện khuôn mặt, nhằm giảm nguy cơ lợi dụng các kỹ thuật giả mạo như deepfake. Khi khách hàng đổi thiết bị điện thoại, ngân hàng cũng kích hoạt xác thực NFC để đảm bảo chính chủ.Bên cạnh yêu cầu kỹ thuật, ông Lân chỉ ra những thách thức lớn về vận hành: ngân hàng phải thực hiện phân loại và dán nhãn (data classification) cho hàng triệu giao dịch mỗi ngày; dữ liệu sinh trắc học, dữ liệu tài chính và dữ liệu hành vi cần các cơ chế bảo vệ và phân quyền truy cập khác nhau. Thêm vào đó, quy định bắt buộc báo cáo sự cố an ninh mạng trong vòng 24 giờ cùng phương án xử lý đặt ra áp lực lớn về khả năng ứng cứu và quy trình nội bộ.Kiến trúc an ninh, chuỗi cung ứng và tiêu chuẩnĐại diện MobiFone trình bày chiến lược áp dụng mô hình Zero Trust ("không tin bất kỳ ai") để đáp ứng chuẩn an ninh mới. Kiến trúc này kiểm soát truy cập dựa trên năm trụ cột: định danh, thiết bị, mạng lưới, ứng dụng và dữ liệu, yêu cầu xác thực liên tục cho mọi truy cập. Một điểm nhấn khác là kiểm soát rủi ro từ chuỗi cung ứng, giảm phụ thuộc vào nhà cung cấp bên thứ ba.MobiFone cũng cho biết đang đẩy mạnh tự chủ công nghệ, phát triển thiết bị an ninh mạng như tường lửa và giải pháp định danh "Make in Vietnam". Đại diện doanh nghiệp đánh giá Dự thảo Luật An ninh mạng có quan hệ chặt với bộ tiêu chuẩn TCVN 11423, cung cấp thước đo định lượng cho doanh nghiệp khi triển khai (văn bản nêu 15 yêu cầu cho hệ thống cơ quan nhà nước và 18 yêu cầu cho hệ thống quan trọng quốc gia).Một đổi mới mang tính đột phá khác của dự luật là yêu cầu đối với người đứng đầu tổ chức: thay vì quy định trách nhiệm chung chung, dự thảo đòi hỏi lãnh đạo phải có kiến thức và chứng chỉ về quản trị an ninh mạng. Theo các chuyên gia, điều này nhằm thay đổi văn hoá tổ chức — nếu người đứng đầu không hiểu biết, quyết sách đầu tư cho bảo mật sẽ khó hiệu quả.Đồng thời, chuyên gia nhấn mạnh vai trò thay đổi nhận thức của người dùng Internet: từ tư duy "hưởng thụ" sang "có trách nhiệm" trước việc chia sẻ dữ liệu cá nhân, bởi việc chia sẻ thiếu kiểm soát có thể kích thích tội phạm mạng.Bài học quốc tế và hướng đi dài hạnChia sẻ kinh nghiệm quốc tế, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia nêu mô hình Hàn Quốc, nơi đã triển khai hệ thống chứng chỉ an ninh mạng từ bậc tiểu học tới sau đại học. Theo đại diện hiệp hội, đào tạo bài bản làm tăng khả năng phòng thủ của toàn xã hội, khi người dân và lực lượng làm việc trong lĩnh vực đều có năng lực nhận diện và ứng phó.Các ý kiến tại tọa đàm cho rằng Luật An ninh mạng 2025, nếu được thông qua với các quy định nêu, sẽ góp phần đặt nền tảng pháp lý và kỹ thuật để bảo vệ dữ liệu quốc gia, thúc đẩy phát triển ngành an ninh mạng trong nước và nâng cao năng lực quản trị rủi ro số ở cả khối công và tư.Kết luận từ các diễn giả là dù luật có thể tạo ra chi phí tuân thủ cho một số tổ chức, nhưng về tổng thể sẽ đem lại lợi ích lâu dài trong việc giảm thiểu rủi ro mất mát, lộ lọt dữ liệu và tác động kinh tế - xã hội do tội phạm mạng gây ra.</article><img src="false" alt="" />

Dự thảo Luật An ninh mạng 2025 siết chặt thu thập dữ liệu, đặt an ninh dữ liệu vào trung tâm

Comments

Categories

Connect

Dự thảo Luật An ninh mạng 2025 siết chặt thu thập dữ liệu, đặt an ninh dữ liệu vào trung tâm

Comments

Tin tức liên quan